Project X

September 2012: Merthe Weusthuis maakt voor haar zestiende verjaardag een verjaardagsevenement aan op Facebook. Hoewel het evenement beperkt was tot vrienden, was de optie om genodigden hun vrienden te kunnen laten uitnodigen niet uitgeschakeld. Een vriend van een vriend van Merthe nodigde 500 vrienden uit, waarna het aantal uitgenodigden de spuigaten uit begon te lopen. Een dag later hadden 3500 mensen al via Facebook laten weten aanwezig te zijn. Toen Merthe haar event ging verwijderen, werden er door derden evenementen aangemaakt onder de naam ‘Project X Haren’ waarin men werd opgeroepen naar Haren te komen voor Merthe’s verjaardag.

Uiteindelijk stonden er meer dan 25.000 uitnodigingen over en meer dan 2500 mensen hadden aangegeven te komen. De gemeente Haren begon allerlei maatregelen te nemen, en die maatregelen kwamen in het nieuws. Hierdoor werden steeds meer mensen bekend met Project X Haren en kwamen er uiteindelijk op vrijdag 21 september duizenden mensen per trein en auto naar Haren. Een deel hiervan begon te rellen, vernielen en plunderen naarmate de nacht vorderde, en de politie en ME kregen het niet in de hand. De volgende ochtend bleek er voor honderdduizenden euro’s aan schade, de Albert Heijn geplunderd, veel gewonden, enkele zwaargewonden en een oudere man mishandeld. En nu rijst de vraag: was dit de schuld van Merthe, of van Facebook?

Allereerst is het natuurlijk niet de schuld van Merthe. Zij wist niet van te voren dat een vriend van een vriend voor haar verjaardag al z’n 500 vrienden ging uitnodigen, die op hun beurt ook weer mensen uitnodigden. Zelfs al had ze bewust een open uitnodiging gemaakt en iedereen opgeroepen om te komen, dan kan je haar hooguit kwalijk nemen dat er dan geen plaats, voorzieningen of beveiliging voor de grote groep mensen is. Als dan de gemeente op de valreep dat moet regelen kost dat geld.

Facebook is, net als Twitter, een snel online sociaal medium waarmee grote groepen mensen bereikt kunnen worden. Dat Facebook het wel heel makkelijk maakt om ongewild veel genodigden te krijgen op een evenement is bekend, en het enige dat Facebook kwalijk kan worden genomen. Het mobiliseren van grote groepen mensen is niets nieuws, en dat het via Facebook (of Twitter, of het internet in het algemeen) kan gebeuren is dus ook niet speciaal. Het gebeurde al via oproepen in gebedsgebouwen, op mededelingenborden, via kranten en e-mail. Als Dan Brown in één van z’n boeken meldt dat er iets speciaals te doen is op 21 december 2012 in de Tuilerieën van Parijs, dan zouden allemaal mensen zich daar verzamelen.

De gemeente Haren daarentegen is niet zo slim geweest door steeds maar mededelingen te doen. Straatnaamborden verwijderen, noodverordening, politie achter de hand houden, een voetbalveld aanwijzen; elke mededeling zorgde voor aandacht in de media. Op een gegeven moment was Project X Haren ook bekend bij mensen die het niet via Facebook hadden gehoord.

Ik denk dat veel mensen die ‘ja’ hadden gezegd op één van de Facebook-events uiteindelijk niet zouden zijn gekomen, en dat de meeste mensen die wel kwamen opdagen er waarschijnlijk gewoon iets gezelligs van hadden gemaakt. Maar door alle media-aandacht werden er veel meer mensen gemobiliseerd dan anders, en daartussen zitten altijd mensen die kwaad in de zin hebben. En natuurlijk zijn de relschoppers in de eerste en voornaamste plaats verantwoordelijk voor wat er die dag in Haren gebeurde.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

To create code blocks or other preformatted text, indent by four spaces:

    This will be displayed in a monospaced font. The first four 
    spaces will be stripped off, but all other whitespace
    will be preserved.
    
    Markdown is turned off in code blocks:
     [This is not a link](http://example.com)

To create not a block, but an inline code span, use backticks:

Here is some inline `code`.

For more help see http://daringfireball.net/projects/markdown/syntax